Sejarah Yahudi dan Penubuhan Negara Haram Israel: Dari Bani Israel hingga Konflik Palestin

Pengenalan: Sejarah Yahudi, Agama dan Politik

Perbincangan mengenai sejarah Yahudi sering bercampur dengan isu politik Timur Tengah sehingga menimbulkan salah faham. Yahudi merujuk kepada kelompok etnoreligius yang mempunyai warisan sejarah, bahasa liturgi dan tradisi keagamaan tersendiri. Dalam tradisi Abrahamik, istilah Bani Israel lebih khusus merujuk kepada keturunan Nabi Yaakub AS dan dua belas suku yang berkembang daripada keluarganya. Perlu ditegaskan bahawa Bani Israel bukanlah sama dengan semua penganut agama Yahudi hari ini, kerana identiti Yahudi telah melalui proses sejarah yang panjang, termasuk diaspora, perpindahan, perkahwinan campur dan perubahan budaya.

Artikel ini menyusun kronologi secara ringkas: dari kisah Bani Israel dalam tradisi keagamaan, zaman kerajaan di Jerusalem, pengalaman diaspora, kebangkitan Zionisme politik, Deklarasi Balfour, Mandat British, Resolusi Perpecahan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu 1947, pengisytiharan Israel pada 1948, peristiwa Nakbah dan konflik yang berterusan sehingga hari ini. Istilah negara haram sering digunakan oleh pengkritik terhadap Israel kerana penubuhannya melibatkan perpindahan besar rakyat Palestin dan pendudukan yang berpanjangan. Namun, kritikan terhadap Zionisme politik tidak sepatutnya disamakan dengan kebencian terhadap penganut agama Yahudi secara keseluruhan.

Asal Usul Bani Israel dan Hubungan dengan Palestin

Menurut tradisi Islam dan catatan sejarah agama, Nabi Ibrahim AS mempunyai hubungan rapat dengan wilayah Kanaan yang merangkumi Palestin hari ini. Baginda dikaitkan dengan kawasan Hebron, manakala Nabi Luth AS disebut dalam peristiwa yang berdekatan. Daripada keturunan Nabi Ibrahim AS melalui Nabi Ishaq AS lahir Nabi Yaakub AS. Nabi Yaakub AS kemudiannya mempunyai dua belas anak lelaki yang menjadi asas kepada dua belas suku Bani Israel. Salah seorang anaknya, Nabi Yusuf AS, terkenal dengan kisahnya yang akhirnya menjadi pembesar di Mesir. Keluarga Nabi Yaakub AS kemudian berpindah ke Mesir dan tinggal di sana untuk beberapa lama.

Selepas beberapa generasi, Bani Israel mengalami penindasan di bawah pemerintahan Firaun. Dalam tradisi keagamaan, Nabi Musa AS diutus untuk membawa mereka keluar dari Mesir. Peristiwa keluaran ini menjadi titik penting dalam identiti Bani Israel. Mereka kemudiannya bergerak menuju Semenanjung Sinai dan wilayah Kanaan. Dalam Al-Quran, terdapat seruan kepada Bani Israel untuk memasuki tanah suci, tetapi sejarah menunjukkan bahawa wilayah tersebut bukanlah kosong daripada penduduk. Palestin telah didiami oleh pelbagai kelompok masyarakat selama beribu tahun, dan hak politik serta kemanusiaan penduduk asal tidak boleh diabaikan dalam perbincangan sejarah.

Kerajaan, Kuil dan Perpecahan Bani Israel

Selepas zaman Nabi Musa AS, tradisi sejarah menyebut tentang kepimpinan Nabi Daud AS dan Nabi Sulaiman AS. Nabi Daud AS dikaitkan dengan pembentukan kerajaan yang berpusat di Jerusalem, manakala Nabi Sulaiman AS dikenali sebagai pemerintah yang membina kota dan rumah ibadat yang besar. Dalam tradisi Islam, Baitulmaqdis mempunyai kedudukan istimewa sebagai tempat yang diberkati. Zaman pemerintahan Nabi Sulaiman AS dianggap sebagai salah satu fasa penting dalam sejarah Bani Israel, terutamanya dari sudut pembinaan dan pentadbiran.

Namun, selepas kewafatan Nabi Sulaiman AS, kerajaan Bani Israel berpecah kepada dua bahagian utama: kerajaan utara yang dikenali sebagai Israel dengan pusat pemerintahan di Samaria, dan kerajaan selatan yang dikenali sebagai Yehuda dengan pusat di Jerusalem. Perpecahan ini melemahkan kekuatan politik mereka. Kerajaan utara akhirnya ditakluki oleh Assyria sekitar 722 Sebelum Masihi, manakala kerajaan selatan jatuh ke tangan Babylon pada 586 Sebelum Masihi. Kuil pertama dimusnahkan dan sebahagian penduduk dibuang ke Babylon. Selepas kembali dari pembuangan, Kuil kedua dibina, tetapi ia turut dimusnahkan oleh empayar Rom pada tahun 70 Masihi. Peristiwa pemusnahan kuil ini menjadi titik penting dalam identiti keagamaan dan sejarah Yahudi, serta menyumbang kepada penyebaran komuniti Yahudi ke luar Palestin.

Diaspora, Identiti dan Antisemitisme

Diaspora Yahudi bermaksud penyebaran komuniti Yahudi ke pelbagai wilayah di luar Palestin. Proses ini bukan berlaku dalam satu peristiwa sahaja, tetapi melalui beberapa gelombang perdagangan, penghijrahan, pembuangan dan penaklukan. Komuniti Yahudi muncul di Eropah, Afrika Utara, Timur Tengah dan kemudiannya di benua Amerika. Walaupun jauh dari Jerusalem, identiti Yahudi kekal melalui amalan keagamaan, bahasa Ibrani dalam liturgi, tradisi keluarga dan sistem pendidikan komuniti. Dalam sesetengah tempat, komuniti Yahudi hidup harmoni dengan penduduk setempat, tetapi dalam banyak keadaan lain mereka menghadapi diskriminasi dan pengasingan.

Di Eropah, komuniti Yahudi pernah mengalami pengusiran, sekatan pekerjaan, pogrom dan tuduhan palsu yang berulang. Antisemitisme, iaitu kebencian atau prasangka terhadap Yahudi, mencapai kemuncaknya dalam Holocaust yang dilakukan oleh rejim Nazi Jerman. Holocaust mengorbankan kira-kira enam juta orang Yahudi dan meninggalkan kesan mendalam terhadap politik dunia selepas Perang Dunia Kedua. Pengalaman pahit ini menimbulkan simpati antarabangsa terhadap nasib Yahudi, tetapi pada masa yang sama, ia tidak boleh digunakan untuk menafikan hak rakyat Palestin yang juga mempunyai sejarah dan tuntutan politik di tanah mereka.

Zionisme, Balfour dan Penubuhan Israel

Zionisme politik muncul sebagai gerakan moden pada abad ke-19 di Eropah. Theodor Herzl, seorang wartawan Yahudi Austria-Hungary, dianggap sebagai tokoh penting yang menggerakkan idea penubuhan tanah air Yahudi di Palestin. Kongres Zionis pertama di Basel pada 1897 menjadi platform awal kepada gerakan ini. Matlamat utama mereka ialah menggalakkan penghijrahan Yahudi ke Palestin dan membentuk institusi politik yang boleh menjadi asas kepada sebuah negara. Gelombang imigresen Yahudi ke Palestin meningkat pada awal abad ke-20, terutamanya disebabkan tekanan antisemitisme di Eropah dan ideologi Zionisme.

Pada tahun 1917, Britain mengeluarkan Deklarasi Balfour yang menyatakan sokongan terhadap penubuhan tanah air kebangsaan bagi orang Yahudi di Palestin. Selepas Perang Dunia Pertama, Britain mentadbir Palestin di bawah mandat Liga Bangsa-Bangsa. Di bawah pentadbiran ini, imigresen Yahudi meningkat dan konflik antara komuniti Arab dan Yahudi semakin tegang. Selepas Holocaust dan Perang Dunia Kedua, isu Palestin dibawa ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Pada 1947, Resolusi 181 mencadangkan pembahagian Palestin kepada dua negara, satu Arab dan satu Yahudi. Kepimpinan Zionis menerima cadangan itu, manakala pihak Arab menolaknya kerana merasakan cadangan tersebut tidak adil terhadap penduduk majoriti Arab.

Pada 14 Mei 1948, David Ben-Gurion mengisytiharkan penubuhan Negara Israel. Penubuhan Israel pada 1948 disambut oleh komuniti Yahudi sebagai pencapaian sejarah, tetapi bagi rakyat Palestin ia menandakan permulaan bencana yang dikenali sebagai Nakbah. Dalam perang yang menyusul, lebih 700,000 rakyat Palestin terpaksa meninggalkan rumah mereka, manakala ratusan kampung musnah atau dikosongkan. Peristiwa ini menjadi asas kepada isu pelarian Palestin yang masih belum selesai sehingga hari ini. Nakbah bukan sekadar peristiwa sejarah, tetapi trauma kolektif yang diwarisi oleh generasi Palestin seterusnya.

Nakbah, Perang dan Konflik Berterusan

Selepas 1948, konflik Arab-Israel terus berulang. Perang 1967 atau Perang Enam Hari menyaksikan Israel menduduki Tebing Barat, Gaza, Semenanjung Sinai dan Dataran Golan. Pendudukan Tebing Barat dan Gaza membawa kepada pembinaan penempatan Yahudi di wilayah Palestin, yang dianggap melanggar undang-undang antarabangsa oleh banyak pihak. Resolusi 242 Majlis Keselamatan PBB menyeru pengunduran Israel dari wilayah yang diduduki, tetapi pelaksanaannya tidak berlaku secara menyeluruh. Perang 1973 dan proses damai Camp David kemudiannya mengubah landskap politik, tetapi tidak menyelesaikan isu teras seperti Jerusalem, pelarian, sempadan dan kedaulatan Palestin.

Intifada pertama bermula pada 1987 sebagai gerakan massa Palestin menentang pendudukan. Perjanjian Oslo 1993 antara Israel dan Pertubuhan Pembebasan Palestin membuka ruang rundingan, tetapi ia tidak mencapai penyelesaian muktamad. Intifada kedua pada tahun 2000 disertai keganasan yang lebih besar. Gaza pula mengalami sekatan dan beberapa siri peperangan yang membawa kesan kemanusiaan yang serius. sehingga hari ini, isu Palestin kekal sebagai salah satu konflik paling berpanjangan di dunia. Perdebatan sama ada penyelesaian dua negara masih relevan atau tidak terus berlangsung, manakala realiti pendudukan, penempatan dan ketidakadilan struktural menjadi halangan utama kepada keamanan yang berkekalan.

Konflik ini tidak boleh difahami semata-mata sebagai pertembungan agama. Ia melibatkan tanah, hak politik, kedaulatan, pelarian dan pengiktirafan sejarah. Israel sering dirujuk sebagai negara haram oleh pengkritik kerana penubuhannya dikaitkan dengan perpindahan rakyat Palestin dan pendudukan yang berterusan. Namun, penyelesaian yang adil memerlukan pengiktirafan terhadap hak asasi semua pihak, bukan penghapusan atau penindasan mana-mana kelompok. Sejarah Yahudi perlu difahami dalam konteksnya, begitu juga sejarah Palestin. Keadilan dan keamanan hanya boleh dicapai apabila hak politik rakyat Palestin dan keselamatan semua penduduk di wilayah itu diambil kira secara serius.

Soalan Lazim (FAQ)

Apakah perbezaan antara Yahudi dan Zionisme?

Yahudi ialah identiti etnoreligius yang merangkumi agama, budaya dan warisan sejarah. Zionisme pula ialah gerakan politik moden yang menyokong penubuhan dan pemeliharaan negara Yahudi di Palestin. Seorang Yahudi tidak semestinya Zionis, dan terdapat juga Yahudi yang mengkritik dasar Israel terhadap Palestin.

Mengapa penubuhan Israel dikaitkan dengan Nakbah?

Penubuhan Israel pada 1948 diikuti perang yang menyebabkan lebih 700,000 rakyat Palestin kehilangan tempat tinggal. Peristiwa perpindahan besar-besaran, pemusnahan kampung dan kehilangan tanah itu dikenali sebagai Nakbah, yang bermaksud bencana dalam bahasa Arab.

Adakah Palestin mempunyai penduduk Yahudi sebelum 1948?

Ya, terdapat komuniti Yahudi kecil di Palestin sebelum 1948, terutamanya di Jerusalem dan beberapa bandar lain. Namun, penduduk majoriti ketika itu ialah Arab Palestin, dan gelombang imigresen Zionis mengubah komposisi demografi secara mendadak.