Akta Antibuli 2026: Ibu Bapa Boleh Dihukum Bayar RM250,000

Akta Antibuli 2026 (Akta 876) adalah undang-undang baharu di Malaysia yang mula berkuat kuasa pada 16 Jun 2026. Ia membolehkan ibu bapa kanak-kanak bawah 18 tahun yang melakukan buli dikenakan liabiliti bersama dan diwajibkan membayar pampasan sehingga RM250,000 kepada mangsa. Tribunal khas ditubuhkan untuk mengendalikan aduan.

Malaysia kini mempunyai undang-undang yang lebih tegas untuk menangani buli dalam kalangan kanak-kanak. Akta Antibuli 2026 (Akta 876) secara rasminya dikuatkuasakan pada 16 Jun 2026, membawa perubahan besar dalam sistem perundangan negara. Salah satu perkara paling menarik perhatian ramai ialah ibu bapa kepada pelaku buli bawah 18 tahun boleh dikenakan liabiliti bersama dan diwajibkan membayar pampasan sehingga RM250,000 kepada mangsa. Jom kita kupas lebih lanjut tentang akta ini, bagaimana ia berfungsi, dan apa yang perlu anda tahu.

Apa Itu Akta Antibuli 2026?

Akta Antibuli 2026 atau lebih dikenali sebagai Akta 876 ialah undang-undang persekutuan yang digubal khusus untuk menangani kes buli melibatkan kanak-kanak berumur 18 tahun ke bawah. Akta ini diluluskan oleh Parlimen pada hujung tahun 2025 dan mula dikuatkuasakan sepenuhnya pada 16 Jun 2026. Menurut Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), Datuk Seri Azalina Othman Said, akta ini adalah respons kepada peningkatan kes buli di sekolah dan dalam talian yang semakin meruncing.

Sebelum ini, tiada undang-undang khusus yang menyentuh secara langsung tanggungjawab ibu bapa terhadap perbuatan buli anak-anak. Dengan adanya Akta 876, ibu bapa kini tidak boleh lepas tangan. Mereka boleh diarahkan untuk menghadiri program pemulihan, membayar denda, atau membayar pampasan kewangan sehingga RM250,000. Tribunal khas yang dikenali sebagai Tribunal Bagi Antibuli ditubuhkan di bawah Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang, Jabatan Perdana Menteri untuk mengendalikan aduan dan menjatuhkan hukuman.

Definisi Buli Menurut Akta 876

Dalam Akta Antibuli 2026, buli ditakrifkan secara meluas merangkumi pelbagai bentuk gangguan. Ia termasuk buli fizikal, verbal, sosial, dan siber. Secara khusus, akta ini menyebut bahawa buli ialah sebarang perbuatan yang dilakukan secara berulang dengan niat untuk menyakiti, menakutkan, atau mengaibkan mangsa. Ini termasuk memukul, mengejek, menyisihkan, menyebar khabar angin, atau menghantar mesej kesat melalui media sosial.

Takrif ini penting kerana ia membolehkan tribunal mengambil tindakan terhadap pelbagai jenis buli yang sering berlaku dalam kalangan remaja masa kini. Contohnya, buli siber yang menggunakan platform seperti WhatsApp, TikTok, atau Instagram kini turut termasuk dalam skop akta. Jadi, ibu bapa perlu peka dengan aktiviti dalam talian anak-anak kerana mereka boleh dipertanggungjawabkan sekiranya anak terlibat dalam buli siber.

Liabiliti Ibu Bapa: Boleh Didenda RM250,000

Antara pindaan paling ketara dalam Akta 876 ialah pengenalan liabiliti bersama (joint liability) bagi ibu bapa kanak-kanak yang didapati melakukan buli. Maksudnya, ibu bapa bukan sekadar dianggap bertanggungjawab dari segi moral, malah dari segi undang-undang mereka boleh dikenakan hukuman dan denda. Jumlah pampasan maksimum yang boleh diperintahkan oleh tribunal ialah RM250,000, bergantung kepada tahap keterukan kes dan kerosakan yang dialami mangsa.

Bagaimana tribunal menentukan jumlah pampasan? Antara faktor yang diambil kira termasuklah kos rawatan perubatan mangsa, trauma psikologi, kehilangan pendapatan (jika melibatkan ibu bapa mangsa yang terpaksa mengambil cuti), dan kos pemulihan lain. Ibu bapa juga boleh diarahkan untuk menghadiri kursus keibubapaan atau program kesedaran buli. Dengan kata lain, akta ini memberi tekanan kepada ibu bapa untuk memantau dan mendidik anak-anak supaya tidak menjadi pembuli.

Tribunal Khas Antibuli dan Cara Membuat Aduan

Bagi memudahkan proses aduan, kerajaan telah menubuhkan Tribunal Bagi Antibuli yang beroperasi di bawah Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang, JPM. Tribunal ini berfungsi seperti mahkamah tetapi dengan prosedur yang lebih ringkas dan cepat. Mangsa buli atau ibu bapa mangsa boleh membuat aduan di laman web rasmi tribunal di laman web Tribunal Antibuli. Aduan boleh dibuat secara dalam talian melalui borang aduan dalam talian.

Proses aduan secara ringkas adalah seperti berikut:

1. Isi borang aduan dengan lengkap – nyatakan butiran mangsa, pelaku, dan keterangan kejadian beserta bukti (gambar, video, mesej).
2. Hantar aduan secara dalam talian atau serah terus ke pejabat tribunal.
3. Tribunal akan menyemak aduan dan menetapkan tarikh pendengaran dalam tempoh 14 hari bekerja.
4. Semasa pendengaran, kedua-dua pihak akan diberi peluang untuk mengemukakan hujah dan bukti.
5. Jika pelaku didapati bersalah, tribunal akan memutuskan hukuman termasuk jumlah pampasan yang perlu dibayar oleh ibu bapa.

Penggunaan tribunal ini percuma dan tiada kos guaman diperlukan. Ini memudahkan keluarga daripada golongan B40 dan M40 untuk mendapatkan keadilan.

Jenis-Jenis Buli Yang Dilindungi

Akta Antibuli 2026 merangkumi pelbagai bentuk buli yang lazim berlaku dalam kalangan kanak-kanak. Berikut adalah jenis-jenis buli yang termaktub dalam akta ini:

• Buli fizikal – melibatkan sentuhan fizikal seperti memukul, menendang, mencubit, atau merosakkan barang mangsa.
• Buli verbal – menggunakan kata-kata kesat, ejekan, gelaran buruk, atau ugutan secara lisan.
• Buli sosial – perbuatan menyisihkan, mengasingkan, menyebarkan khabar angin, atau memalukan mangsa di khalayak ramai.
• Buli siber – buli yang berlaku melalui platform digital seperti media sosial, aplikasi pesanan, atau e-mel. Contohnya menghantar gambar memalukan, komen benci, atau akaun palsu untuk mempermainkan mangsa.
• Buli seksual – merangkumi gangguan seksual, komen lucah, atau sentuhan tidak sopan yang bersifat seksual.

Dengan senarai ini, akta memberi perlindungan menyeluruh kepada mangsa buli. Ibu bapa perlu sedar bahawa anak-anak mereka boleh dikenakan tindakan walaupun buli itu berlaku dalam bentuk gurauan yang melampau.

Kepentingan Akta Ini untuk Malaysia

Pengenalan Akta Antibuli 2026 adalah langkah progresif dalam sistem perundangan Malaysia. Sebelum ini, kes buli sering dipandang ringan dan dianggap sebagai perkara biasa dalam proses membesar. Namun, kesan buli boleh menyebabkan trauma jangka panjang, kemurungan, dan dalam kes teruk, mendorong mangsa mencederakan diri sendiri. Akta ini memberi mesej jelas bahawa buli tidak boleh diterima dalam apa jua bentuk.

Selain itu, liabiliti ibu bapa juga mendidik masyarakat bahawa tanggungjawab mendidik anak bukan hanya di sekolah, tetapi bermula dari rumah. Ibu bapa kini lebih berhati-hati dalam memantau pergaulan dan tingkah laku anak-anak. Dengan adanya tribunal yang mudah diakses, proses mendapatkan keadilan menjadi lebih pantas dan murah. Akta ini juga selaras dengan Konvensyen Hak Kanak-Kanak (CRC) yang telah diratifikasi oleh Malaysia.

Baca juga: Copyright Bukan Hanya Untuk Artis, Ini Yang Ramai Rakyat

Baca juga: Keputusan ICJ Terhadap Israel: Implikasi untuk Palestin

Soalan Lazim (FAQ) Akta Antibuli 2026

Adakah akta ini terpakai untuk semua kes buli di Malaysia?

Ya, Akta Antibuli 2026 terpakai di seluruh Malaysia untuk kes buli yang melibatkan mangsa dan pelaku berumur 18 tahun ke bawah. Namun, sekiranya pelaku sudah dewasa, kes akan dirujuk di bawah akta lain seperti Kanun Keseksaan. Akta ini memberi tumpuan kepada kanak-kanak kerana mereka memerlukan pendekatan pemulihan selain hukuman.

Bagaimana jika ibu bapa tidak mampu bayar pampasan RM250,000?

Tribunal akan mengambil kira kemampuan kewangan ibu bapa sebelum memutuskan jumlah pampasan. Jika ibu bapa tidak mampu, tribunal boleh mengarahkan mereka menjalani kerja komuniti, menghadiri program pemulihan, atau membayar secara ansuran. Matlamat utama adalah untuk memastikan mangsa mendapat pampasan dan pelaku diberi pengajaran.

Di mana saya boleh buat aduan jika anak saya dibuli?

Anda boleh membuat aduan secara dalam talian melalui laman web Tribunal Antibuli di borang aduan dalam talian. Anda juga boleh menghubungi pejabat tribunal atau datang sendiri untuk mendapatkan bantuan. Proses ini percuma dan tidak memerlukan peguam.

Kesimpulannya, Akta Antibuli 2026 adalah satu lonjakan besar dalam usaha membanteras buli kanak-kanak di Malaysia. Ibu bapa kini memegang tanggungjawab besar untuk memastikan anak-anak tidak terlibat dalam sebarang bentuk buli. Dengan adanya tribunal khas, mangsa dan keluarga mereka boleh mendapatkan keadilan dengan lebih mudah. Untuk maklumat terkini, sila semak laman web rasmi Tribunal Antibuli atau hubungi Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang, JPM.